Tot de zeventiende eeuw was Havana alleen een doorvoerhaven voor handelsgoederen, maar aan het begin van de achttiende eeuw had de stad zich ontwikkeld tot de op twee na grootste stad. In 1762 werd Havana veroverd en bezet door de Engelsen. In deze periode kwam een drukke handel op gang tussen Cuba en Noord-Amerika. Na een jaar ruilden de Engelsen Havana voor Florida, zodat Spanje zijn koloniale heerschappij over heel Cuba kon voortzetten. De strijd onder leiding van Fidel Castro werd geleidelijk ook voelbaar in de hoofdstad. De toenmalige dictator Batista vluchtte op oudejaarsavond 1958 naar de Dominicaanse Republiek, zodat Fidel Castro aan de macht kon komen.

De provincie Havana heeft als hoofdstad het gelijknamige Havana en telt circa tweeëneenhalf tot drie miljoen inwoners. Havana is, na Mexico, de grootste stad van Midden-Amerika. Het is de metropool van Cuba en heeft een geheel eigen karakter. Havana is tevens het bestuurscentrum van de Cubaanse regering.

Het moderne centrum van Vedado heeft veel winkels en kantoren en is Havana’s moderne uitgaans- en zakencentrum. Het is een wijk waar de maffia in de jaren vijftig vrij spel had. Het symbool van Vedado is het wolkenkrabberhotel Habana Libre. De bouwstijlen lopen uiteen van neo-classicisme tot art deco.

In de chique wijk Miramar aan het einde van de Malecón woont het rijke deel van de bevolking. Langs de Quinta Avenida zijn hier prachtige villa’s gebouwd met prachtige tuinen. Tegenwoordig is het de wijk van ambassades, consulaten en buitenlandse handelsfirma’s.

Vedado en het oude Havana worden echter gescheiden door een grote kloof: het Centro Habana, waar sinds het begin van de negentiende eeuw veel zwarte en Chinese contractarbeiders hebben gewoond in solares, de karakteristieke huurkazernes. Er wonen ook nu nog steeds veel zwarte en Chinese mensen. Veel huizen zijn vervallen en ingestort, tussen de vuilnishopen en ruïnes wonen nog mensen. Tegenwoordig probeert men het oude Havana te restaureren, dat door UNESCO op de ‘Werelderfgoedlijst’ is geplaatst.

Bezienswaardigheden:

Oud Havana

• Parque Histórico Morro – La Cabaña: Castillo del Morro en Fortaleza de la Cabaña zijn dagelijks geopend. Te zien valt er een militair bouwwerk uit de zestiende tot achttiende eeuw, een wapenmuseum, relikwieën van Ernesto ‘Che’ Guevara en een spectaculair uitzicht op de stad. De Cañonazo is de wisseling van de wacht en is dagelijks te zien om 21.00 uur;
• Finca Vigia is het huis waar de beroemde schrijver Ernest Hemingway woonde;
• Castillo de la Real Fuerza is één van de oudste vestingwerken van Latijns- Amerika en dagelijks geopend. La Fuerza werd in 1558 tot 1577 gebouwd om bescherming tegen piraten te bieden;
• Plaza de Armas: op dit wapenplein exerceerden de troepen van de Spaanse koning. Midden op het plein staat een monument ter ere van de vrijheidsstrijder Carlos Manuel de Céspedes. Rond het plein staan koloniale bouwwerken als de vesting La Fuerza, het paleis van de hertog van Santovenia, het huidige hotel Santa Izabel, de neo-Griekse minitempel El Templete, het Palacio del Segundo Cabo en het Palacio de los Capitanes Generales. Deze laatste was meer dan honderd jaar de verblijfplaats van de Spaanse gouverneurs. Binnenin het gebouw is het Museo de la Ciudad, een stadsmuseum. Men vindt er religieuze kunst en historische voorwerpen uit de Cubaanse geschiedenis;
• Naast deze bezienswaardigheden zijn er nog tal van andere musea, kathedralen, pleinen en kloosters in Oud Havana.

Centrum Havana

• Museo Nacional de Bellas Artes: dit nationale kunstmuseum is één van de meest spectaculaire musea van Cuba. De collectie is verdeeld over twee locaties: het Palacio de Bellas Artes in Trocadero (hier vindt u op drie etages een uitgebreide verzameling Cubaanse kunst) en het Centro Asturiano bij het Parque Central (dit centrum werd gebouwd in 1928 naar het voorbeeld van de Parijse Opera). Hier bevindt zich Italiaanse, Duitse, Nederlandse, Vlaamse, Spaanse en Franse collectie. Ook bezit het museum kunst uit de Verenigde Staten, Latijns-Amerika en Azië). Toegang voor één museum is $5, voor beide $8;
• Naast deze musea zijn er nog een aantal musea in Centro Habana te bezichtigen.

Vedado

• Museo de la Danza is een museum voor alle liefhebbers van klassiek ballet;
• Memorial José Martí is het grootste museum over José Martí in Havana en het hoogste uitkijkpunt van de stad;
• Cementerio de Colón: met ongeveer 800.000 graven en bijna 100.000 grafmonumenten is dit een van de grootste begraafplaatsen van Latijns-Amerika. Hier liggen helden uit de onafhankelijkheidsoorlog, prominente slachtoffers van diverse dictaturen en complete dynastieën.

Miramar

• Acuario Nacional is een groot aquarium met Caribische zeeflora en –fauna;
• Maqueta de La Habana: een heel bijzondere maquette van Havana (22x8m) naar het voorbeeld van New York. Het is de op één na grootste maquette van de wereld.

In het uiterste zuiden van de stad

• Jardin Botánico Nacional is ingedeeld in achttien zones en op gemak te bekijken vanuit de tractortrein. Het gebied beslaat zes kilometer en heeft meer dan 100.000 plantensoorten. De ‘botanische wereldreis’ voert kriskras over alle continenten. Een lunch in het ecologisch-vegetarische restaurant El Bambú is zeer aan te bevelen (reserveren is aanbevolen);
• Parque Lenin is het 754 hectare grote natuurpark en is onderdeel van de ‘groene gordel’ van Havana. De overdadige subtropische vegetatie is grotendeels onaangetast. Men kan hier boten huren, paardrijtochten maken, motorcrossen, fietsen en een kunstgalerij en keramiekwerkplaats bezichtigen. Er zijn daarnaast twee grote zwembaden, een grote speelplaats, verschillende restaurants en een motel. Het park is altijd toegankelijk, de toeristische voorzieningen zijn dagelijks geopend van 9.00 uur tot 22.30 uur;
• Parque Zoológico Nacional is de dierentuin van Havana, maar heeft meer weg van een safaripark. De natuurlijke omgeving van de dieren is zoveel mogelijk nagebootst. In een busje rijdt men door een kloof met leeuwen en over de prairie met giraffen, antilopen, zebra’s en struisvogels.